Gaz Lambasının Adı Nedir? (Ve Bunu Düşünürken Geçirdiğim Zihinsel Çalkantılar)
Bir akşam, sabahki kahve yetmiyor diye ikinci kahvemi içerken birden aklıma takıldı: Gaz lambasının adı nedir? Ciddi ciddi düşündüm. Yani, o eski, nostaljik, başlı başına bir efsane olan gaz lambası… Hani şu bizim gibi dijital dünyanın hızına yetişemeyen, küçük bir kıvılcımın peşinden giden, ama bir şekilde her köyde ya da kasabada (özellikle belgesellerde) hayatta kalan lampacık? Gaz lambasının adı nedir? Yani, ne zaman ona bakıp, “Senin adın ne be kardeşim?” desem, bir türlü kafamda bir isim belirleyemedim.
O Karanlık Gecede Gaz Lambasına Bakarken
Evet, geceyi düşünün. Karşıda bir gaz lambası yanıyor, etraf kararmış, insanlar birbirine yabancı. Bir tek o lambanın sıcak ışığı var, sanki bir şeyleri anlatacak ama susuyor. Böyle bir atmosferde aklıma gelmesi biraz garip, ama işte bazen beyin, gereksiz ama ilginç sorular sorar ya… İşte ben de o an öyleyim.
Yine de, biraz önceki sorumu bir kenara bırakıp kendimi savunmaya çalışıyorum: “Ben böyle şeylere takılmam, yalnızca yaratıcıyım!” ama gerçek şu ki, bu “gaz lambasının adı nedir” sorusu, içsel bir boşluğu doldurmaya çalışan 25 yaşında bir İzmirli’nin karmaşık bir zihinsel serüveninin başlangıcıydı.
“Hadi Ya, Bunu Şimdi Düşünme”
Bunu söylerken, yıllardır arkadaşlarımın bana söylediği “Hadi ya, bunu şimdi düşünme” uyarısı aklıma geliyor. Çünkü bir gün, bir akşam üstü, akşam kararmadan önce, bir arkadaşım “İzmir’de hayat ne zaman başlar?” diye sormuştu. Verdiğim cevap, her zaman olduğu gibi biraz mizahi olmuştu: “İzmir’de hayat, havaların serinlediği o akşam saatinde, herkes sahilde bira içerken başlar.”
Ve o günden sonra, “İzmir’de hayat ne zaman başlar?” sorusuna cevap vermek yerine, sürekli “Gaz lambasının adı nedir?” sorusuyla boğuşmaya başladım.
Bazen işin rengi değişiyor, sorular kafamda karışıyor ve gaz lambasının sadece bir ışık kaynağı olmaktan daha fazlası olabileceğini düşünüyorum. Belki de tüm dünyada, gerçekten anlamlı bir ışık kaynağıdır o lambalar. Ama tabii ki asıl mesele, bir gaz lambasının adını bulmaktan ziyade, onun etrafında dönen düşüncelerimle ilgili.
İç Sesim: “Bunu Anlatmak Zorundayım”
İç sesim birden devreye giriyor: “Bunu anlatmalısın, gerçekten ilginç olabilir!” Aslında bunu yazarken fark ediyorum, gaz lambasının adı değil de, onu düşündüğümde beynimde yankılanan sesler daha önemli. Yani, her gece, lambaların etrafında gezinen insanlar, bir noktada kendilerini buluyorlar ve o noktada gaz lambasının adının ne olduğu, çok da önemli olmuyor.
Ama bir noktada hala soruyu unutmuyorum: “Gaz lambasının adı nedir?”
Şimdi “Zat-ı Aliye” mi Desek?
Bir de gaz lambası gibi bir şeyin adı olmalı mı? Şimdi biraz da mantık yoluna gireyim. Mesela, evdeki her şeye bir isim veriyoruz, öyle değil mi? Yani, annem geçenlerde bilgisayarımı “Zat-ı Aliye” olarak adlandırdı. Beni düşündürttü, bu konuda bir teori geliştirmem gerektiğini hissettim. Anladım ki, gaz lambalarının bir adı yoksa da, ona ihtiyacı yok.
Bir gün bir arkadaşım bana, “Beyler, gaz lambasıyla tanıştım,” dedi. O an ben, bir şeye parmak bastığımı hissettim. “Tanışmak” ne demek? Ne zaman tanıştık biz onunla? Kimi insanlar gerçekten tanışırken ya da gerçekten bir ad koyarken, her şey çok derinleşiyor. Sonra işin mizah boyutuna girelim. O an arkadaşım gaz lambasıyla tanıştığında aslında ben de tanıştım. O lambaya ne isim koyduğumuzdan çok, aslında bizim o an ne hissettiğimiz daha önemliydi.
“Gaz Lambasıyla Sohbet Edebilir miyim?”
İç sesim bu kez şunu söylüyor: “Gaz lambasıyla sohbet edebilir miyim?” Cevap veriyorum: “Tabii, ama önce biraz cesaret gerekebilir.”
Arkadaşlarım arasında bana sıkça “Tıpkı bir çocuğa benziyorsun” derler, bazen de “Bir işe gerçekten takıldığında, deli gibi düşünen tek insan sensin” diye eklerler. O yüzden bu yazıda, gaz lambasıyla kurduğum ilişkiyi bir şekilde anlatmam lazım. Herhalde, gaz lambasının adı nedir sorusuna vereceğimiz cevabın cevabı da “Biraz deli, biraz düşündürücü” olabilir.
Gaz Lambasının Adı Nedir?
En nihayetinde bu yazıyı yazarken, gaz lambasının adına bir sonuca varmak gereksiz. Herkes kendi içinde bir gaz lambası taşıyor ve ona bir ad koymak, ona odaklanmak değil, aslında o lambayı ne kadar sevdiğimizle ilgili.
Belki de gaz lambasının adı, aslında “Işık”tır. Çünkü gaz lambası bir ışık kaynağıdır ve her ışık kaynağı bir ad taşımasa da, hayatımıza anlam katmaktadır.
Sonuç olarak, gaz lambasının adı, kişisel bir keşif. Belki de bir insanın yaşadığı yer, o bölgedeki karanlıklar ve aydınlıklar arasında kaybolmuş bir iz olarak adını bulur.
Gaz lambasının adı nedir? Hadi şimdi de cevabını söyleyelim: İsimler boş, ışıklar ise sonsuzdur.